Uticaj revizije na performanse poslovanja preduzeća
DOI:
https://doi.org/10.46793/Rev26113.119ZKljučne reči:
revizija, profitabilnostiApstrakt
Ovo istraživanje ispituje uticaj revizije finansijskih izveštaja na profitabilnost preduzeća, meren povraćajem na ukupnu imovinu (ROA) uz identifikovanje ključnih determinanti finansijskih performansi preduzeća iz sektora C – prerađivačka industrija i sektora G – trgovina u Republici Srbiji u periodu 2023-2024 godine. Istraživačka hipoteza je da revizija finansijskih izveštaja ima pozitivan uticaj na profitabilnost preduzeća. Modeoml višestruke regresione analize ispitani su efekti nezavisnih varijabli na zavisnu varijablu ROA. Nezavisne varijable odražavaju ključne karakteristike preduzeća - veličinu, likvidnost, zaduženost, učešće stalne imovine i postojanje revizije finansijskih izveštaja. Podaci obuhvataju 200 opservacija. Rezultati pokazuju da likvidnost, zaduženost i revizija finansijskih izveštaja imaju statistički značajan pozitivan uticaj na profitabilnost preduzeća. Veličina preduzeća i učešće stalne imovine ne pokazuju statistički značajan uticaj na ROA. Dobijeni nalazi ukazuju da efikasno upravljanje likvidnošću i finansijskom strukturom, kao i transparentnost finansijskog izveštavanja kroz reviziju, predstavljaju ključne faktore unapređenja profitabilnosti u posmatranim sektorima. Rezultati su od značaja za menadžere, investitore, kreditore i donosioce ekonomskih politika, jer ukazuju na doprinos revidiranhi finansijskhi izveštaja jačanju poverenja eksternih korisnika finansijskih informacija, čime se unapređuje kvalitet i pouzdanost donošenja poslovnih i investicionih odluka u savremenom poslovnom okruženju u Republici Srbiji.
Reference
Agencija za privredne registre. (2026, April 26). Pretrage. https://www.apr.gov.rs/претраге.1843.html (apr.gov.rs in Bing)
Akbar, M., & Fauziah, C. (2025). The effect of current ratio, debt to equity ratio, and total asset turnover ratio on return on assets. Indonesian Journal of Multidisciplinary Science, 4(11), 1036–1050. https://doi.org/10.55324/ijoms.v4i11.1171 (doi.org in Bing)
Alarussi, A. S., & Alhaderi, S. M. (2018). Factors affecting profitability in Malaysia. Journal of Economic Studies, 45(3), 442–458. https://doi.org/10.1108/JES-05-2017-0124 (doi.org in Bing)
Alsmady, A. A. (2022). Quality of financial reporting, external audit, earnings power and companies performance: The case of Gulf Corporate Council Countries. Research in Globalization, 5, 100093. https://doi.org/10.1016/j.resglo.2022.100093 (doi.org in Bing)
Amahalu, N. (2020). Effect of e-accounting systems on financial performance of quoted deposit money banks in Anambra State. SSRN. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3704503 (dx.doi.org in Bing)
Asiri, B. K. (2015). How investors perceive financial ratios at different growth opportunities and financial leverages. Journal of Business Studies Quarterly, 6(3), 1. https://media.proquest.com/media/hms/OBJ/EUPMV (media.proquest.com in Bing)
Assad, N. F., & Alshurideh, M. T. (2020). Financial reporting quality, audit quality, and investment efficiency: Evidence from GCC economies. Waffen- und Kostümkunde Journal, 11(3), 194–208.
Bortych, N. (2017). Capital structure influence on firm's financial performance: Differences in public and private firms, evidence from the Netherlands (Bachelor thesis). University of Twente. https://essay.utwente.nl/fileshare/file/72745/Bortych_BA_BMS.pdf (essay.utwente.nl in Bing)
Cărăușu, D. N., & Terinte, P. A. (2022). The role of external audit on company performance in developed economies. Journal of Public Administration, Finance and Law, 24, 107–118. https://doi.org/10.47743/jopafl-2022-24-10 (doi.org in Bing)
Chukwu, G. J., & Egbuhuzor, C. A. (2017). Tangible assets and corporate performance: Evidence from the manufacturing industry in Nigeria. Research Journal of Financial Sustainability Reporting, 2(1), 271–277.
Dalci, I. (2018). Impact of financial leverage on profitability of listed manufacturing firms in China. Pacific Accounting Review, 30(4), 410–432. https://doi.org/10.1108/PAR-01-2018-0008 (doi.org in Bing)
DeFond, M. L., & Zhang, J. (2014). A review of archival auditing research. Journal of Accounting and Economics, 58(2–3), 275–326. https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2014.09.002 (doi.org in Bing)
Del Giudice, A., & Rigamonti, S. (2020). Does audit improve the quality of ESG scores? Evidence from corporate misconduct. Sustainability, 12(14), 5670. https://doi.org/10.3390/su12145670
Derbali, A. M. S. (2014). Determinants of performance of insurance companies in Tunisia: The case of life insurance. International Journal of Innovation and Applied Studies, 6(1), 90–96.
Doğan, M. (2013). Does firm size affect the firm profitability? Evidence from Turkey. Research Journal of Finance and Accounting, 4(4), 53–59.
Dwi, M. R., & Rahayu, R. A. (2024). The effect of audit committee and audit independence on the quality of financial statements with audit quality as a moderating variable. International Journal of Business, 1(9), 96–113. https://doi.org/10.61796/ijblps.v1i9.205 (doi.org in Bing)
Eshitemi, P. B., & Omwenga, J. (2016). Effect of audit quality on the financial performance of listed parastatals in Nairobi Securities Exchange. Social Science and Humanities Journal, 3(12), 186–199.
Fasua, H. K. (2023). Audit quality and firm financial performance. Contemporary Economy Journal, 8(4), 33–45.
Florence, I., Omogbonjubolanle, A. A., Abimbola, E. S. O., & Oyedokun, G. (2024). Audit quality and return on assets in listed insurance companies in Nigeria. International Journal of Social Sciences and Management Review, 7, 450–466. https://doi.org/10.37602/IJSSMR.2024.7621 (doi.org in Bing)
İltaş, Y., & Demirgüneš, K. (2020). Asset tangibility and financial performance: A time series evidence. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 345–364. https://doi.org/10.31592/aeusbed.731079 (doi.org in Bing)
Isik, O., Unal, E. A., & Unal, Y. (2017). The effect of firm size on profitability: Evidence from Turkish manufacturing sector. Journal of Business Economics and Finance, 6(4), 301–308. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.762 (doi.org in Bing)
John, A. O., & Adebayo, O. (2013). Effect of firm size on profitability: Evidence from Nigerian manufacturing sector. Prime Journal of Business Administration and Management, 3(9), 1171–1175.
Kartikasari, D., & Merianti, M. (2016). The effect of leverage and firm size to profitability of public manufacturing companies in Indonesia. International Journal of Economics and Financial Issues, 6(2), 409–413.
Kim, S. M., Kim, S. M., Lee, D. H., & Yoo, S. W. (2019). How investors perceive mandatory audit firm rotation in Korea. Sustainability, 11(4), 1089. https://doi.org/10.3390/su11041089
Madushanka, K. H., & Jathurika, M. (2018). The impact of liquidity ratios on profitability. International Research Journal of Advanced Engineering and Science, 3(4), 157–161.
Mijić, K., & Jakšić, D. (2017). The determinants of agricultural industry profitability: Evidence from Southeast Europe. Custos e Agronegócio, 13(1), 154–173.
Moutinho, V., Cerqueira, A., & Brandao, E. (2012). Audit fees and firm performance. SSRN. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2180020 (dx.doi.org in Bing)
Mpanju, A. K. (2025). Capital structure influence on firm's financial performance: Differences in commercial public and private banks, evidence from Tanzania. International Research Journal of Economics and Management Studies, 4(5). https://doi.org/10.56472/25835238/IRJEMS-V4I5P103 (doi.org in Bing)
Niresh, A., & Thirunavukkarasu, V. (2014). Firm size and profitability: A study of listed manufacturing firms in Sri Lanka. International Journal of Business and Management, 9(4), 57–64. https://doi.org/10.5539/ijbm.v9n4p57 (doi.org in Bing)
Osei, K., & Appiah, T. (2020). Asset tangibility and financial performance: Evidence from listed firms in Ghana. African Journal of Economic and Management Studies, 11(3), 453–470.
Pattitoni, P., Petracci, B., & Spisni, M. (2014). Determinants of profitability in the EU-15 area. Applied Financial Economics, 24(11), 763–775. https://doi.org/10.1080/09603107.2014.904488 (doi.org in Bing)
Pratheepan, T. (2014). A panel data analysis of profitability determinants: Empirical results from Sri Lankan manufacturing companies. International Journal of Economics, Commerce and Management, 2(12), 1–9.
Republički zavod za statistiku Srbije. (2026, April 26). https://www.stat.gov.rs/
Rodić, J., Andrić, M., Vukelić, G., & Vuković, B. (2017). Analiza finansijskih izveštaja. Ekonomski fakultet u Subotici.
Saleem, Q., & Rehman, R. U. (2011). Impacts of liquidity ratios on profitability. Interdisciplinary Journal of Research in Business, 1(7), 95–98.
Sayyar, H., Basiruddin, R., Rasid, S. Z., & Elhabib, M. A. (2015). The impact of audit quality on firm performance: Evidence from Malaysia. Journal of Advanced Review on Scientific Research, 10(1), 1–19.
Siregar, S. V., & Utama, S. (2008). Type of earnings management and the effect of ownership structure, firm size, and corporate-governance practices: Evidence from Indonesia. The International Journal of Accounting, 43(1), 1–27. https://doi.org/10.1016/j.intacc.2008.01.001 (doi.org in Bing)
Stierwald, A. (2009). Determinants of firm profitability: The effect of productivity and its persistence. Melbourne Institute of Applied Economic and Social Research.
Titman, S., & Wessels, R. (1988). The determinants of capital structure choice. The Journal of Finance, 43(1), 1–19. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1988.tb02585.x (doi.org in Bing)
Vătavu, S. (2014). The determinants of profitability in companies listed on the Bucharest Stock Exchange. Annals of the University of Petroșani, Economics, 14(1), 329–338.
Vieira, E. S., Neves, M. E., & Dias, A. G. (2019). Determinants of Portuguese firms' financial performance: Panel data evidence. International Journal of Productivity and Performance Management, 68(7), 1323–1342. https://doi.org/10.1108/IJPPM-06-2018-0210 (doi.org in Bing)
Vojinović, Ž., Milutinović, S., & Leković, B. (2020). Micro-specific profitability factors of the Serbian insurance industry: A panel data estimation. E+M Ekonomie a Management, 23(1), 135–155. https://doi.org/10.15240/tul/001/2020-1-010 (doi.org in Bing)
Vuković, B., Milutinović, S., Mijić, K., Krsmanović, B., & Jakšić, D. (2022). Analysis of financial performance determinants: Evidence from European agricultural companies. Custos e Agronegócio, 18(1), 285–306.
Whited, T. M. (1992). Debt, liquidity constraints, and corporate investment: Evidence from panel data. The Journal of Finance, 47(4), 145–1460. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1992.tb04664.x (doi.org in Bing)
Yazdanfar, D. (2013). Profitability determinants among micro firms: Evidence from Swedish data. International Journal of Managerial Finance, 9(2), 151–160. https://doi.org/10.1108/17439131311307565 (doi.org in Bing)